Groene Bouwmaterialen en Magoxx slaan de handen ineen

Wie de markt voor constructieplaten kent, begrijpt de betekenis. Een onbrandbare, schimmelwerende magnesiumoxide plaat met een CO₂-voetafdruk die 50% lager ligt dan gangbare alternatieven zet nu de stap van serieus nicheproduct naar volwaardig alternatief van cementgebonden materialen die al decennia de gevelbouw domineren.

Laten we beginnen met wat Magoxx niet is. Het is geen gipsplaat. Gips is een afwerkmateriaal, goedkoop, niet constructief en bedoeld voor droge binnentoepassingen. Magoxx Board speelt in een ander segment: gevelbekleding, prefab gevelelementen, constructieve buitenplaten in houtskeletbouw, brandwerende bekleding en dakconstructies. Daar zijn twee materialen al decennia de norm: vezelcementplaat en OSB, maar de meest gebruikte vezelcementplaat is niet constructief toepasbaar en OSB is dan weer niet brandwerend. Magoxx is het allebei. En dat is precies de markt waar Magoxx nu serieus op inzet.

Hoe groot is die markt in Nederland?

De Nederlandse markt voor gevelbekleding heeft een omvang van circa 27 miljoen vierkante meter per jaar. Binnen dit segment zijn vezelcementplaten brandklasse A2 uitgegroeid tot de standaardoplossing voor de utiliteitsbouw en grootschalige woningbouw. Of het nu gaat om appartementencomplexen, scholen of kantoren: vezelcement wordt massaal toegepast vanwege de brandveiligheid. Aanscherping van de regels verandert echter het speelveld.

Parallel hieraan is de markt voor OSB (Oriented Strand Board) en steeds meer onmisbaar geworden in de Nederlandse houtskeletbouw (HSB). Hoewel het marktaandeel van volledige houtbouw traditioneel bescheiden was, zit dit in een stroomversnelling: het aandeel prefab woningen is in korte tijd verdubbeld naar ruim 21% van de totale nieuwbouw. OSB fungeert hierbij als de dominante niet brandwerende constructieplaat voor wanden, daken en vloeren.

Wat mankeert er aan vezelcement?

Vezelcementplaat is bewezen, breed gecertificeerd en bij architecten en aannemers goed bekend. Dat zijn echte voordelen. Maar er zitten ook reële nadelen aan die de sector lang heeft geaccepteerd bij gebrek aan een goed alternatief. De productie van vezelcement is CO₂-intensief: cement vergt hoge temperaturen en toeslagstoffen en laat een forse ecologische voetafdruk achter.

De meest gebruikte vezelcementplaat haalt geen brandklasse A1. Dat wordt steeds relevanter nu brandveiligheidseisen in de Europese bouwregelgeving aangescherpt worden, mede na ernstige brandincidenten waarbij gevelisolatie of gevelbekleding de vlammen versneld verspreidde. Magoxx Board is op al deze punten concreet beter:

• De plaat is CE-gecertificeerd en onbrandbaar (brandklasse A1); de brandvertraging is afhankelijk van de constructie.
• De CO₂-voetafdruk ligt 50% lager dan die van gangbare alternatieven, wat ook tot uitdrukking komt in de milieukosten: slechts €0,91 per m².
• De plaat is opgenomen in de Nationale Milieu Database en niet-giftig, met minimale chloride-uitstoot.
• Meestal toegepast achter geventileerde gevelafwerking, maar ook direct afwerkbaar met pleisterwerk, kurk spray, verf of keramische steenstrips, zonder dat schimmelvorming een risico is. 

En OSB dan?

OSB is in de houtskeletbouw een praktische keuze, maar geen zorgeloze. Het materiaal is gemaakt van houtsnippers en bevat veel lijmstoffen en is daarmee van nature brandbaar. Dat betekent niet dat een houtskeletbouw met OSB automatisch brandgevaarlijk is: de totale brandklasse van een constructie wordt bepaald door de opbouw als geheel, inclusief isolatie, bekleding en constructieve detaillering. Maar het betekent wel dat de keuze voor het plaatmateriaal in de schil direct invloed heeft op de ontwerpvrijheid en de behaalde brandklasse van het gebouw.

Een onbrandbare A1-plaat in de schil geeft architecten en aannemers meer zekerheid en ruimte. Bovendien is OSB vochtgevoeliger, bevat het in veel gevallen formaldehydehoudende lijmen en is relatief dampdicht, een nadeel dat in de context van gezond bouwen en binnenlucht­kwaliteit steeds zwaarder weegt. Magoxx Board is niet-giftig, vochtbestendig en schimmelwerend. En omdat de plaat geen extra OSB-laag vereist, levert de omschakeling ook een directe kostenbesparing op in de opbouw van de constructie.

"In houtskeletbouw is brandveiligheid altijd een aandachtspunt, zeker bij meerlaagse woningbouw," zegt Thomas Pijnenborgh. "Niet omdat hout per definitie gevaarlijk is, maar omdat de keuzes die je maakt in de schil en de afwerking direct bepalen hoe een gebouw zich gedraagt bij brand. Magoxx geeft je daar als ontwerper en aannemer gewoon meer ruimte. En de CO₂-winst is daarbij meegenomen, geen kleine bijkomstigheid, maar een structureel voordeel dat steeds vaker doorslaggevend is bij aanbestedingen."  

Jan Engels: tien jaar bouwen aan een overtuiging

Jan Engels ontdekte magnesiumoxide bijna bij toeval, tijdens de bouw van een tuinhuis. De Delft-opgeleide architect zocht iets waarmee hij een zinvolle bijdrage kon leveren aan de bouw. Wat hij vond, was een grondstof die in Nederland nauwelijks bekend was maar in Azië al breed werd toegepast. In 2013 startte hij een eerste productielijn in India. Dat liep stuk op oneerlijke concurrentie. Hij herstartte de productie in China, heriënteerde zich op de Europese markt en begon opnieuw, ditmaal met meer focus en meer kennis van de markt.

Tien jaar later: een bedrijf dat jaarlijks 30% groeit, vijf medewerkers, een volledig gecertificeerd product en een groeiende afzetmarkt bij prefab gevelbouwers en industriële partijen. De les die Engels onderweg leerde: "Je kunt je niet veroorloven te zeggen: dit is het product, koop het maar. Je moet luisteren naar wat de markt wil en je product daarop aanpassen. Dat heeft zeker drie jaar gekost voordat het technisch en commercieel klopte."

"Ik ken Thomas al een tijdje en wat me aan hem trekt is dat hij niet praat over verduurzaming, maar het gewoon doet. Hij begrijpt wat wij doen en waarom. Samen kunnen we Magoxx neerzetten als het serieuze alternatief voor gevelbouwers en prefab houtbouwers die nu standaard naar vezelcement of OSB grijpen. Dat is wat ik voor ogen heb gehad toen ik dit begon."

Thomas Pijnenborgh: de man die biobased normaal maakt

Thomas Pijnenborgh startte Groene Bouwmaterialen in 2008 vanuit zijn afbouwbedrijf voor isolatie, wandverwarming en leemstucwerk. Wat begon als een platform voor bewuste particuliere zelfbouwers, groeide uit tot een serieuze groothandel die inmiddels aannemers, prefab-producenten en grote handelsketens bedient. Vele jaren op rij groeide het bedrijf met gemiddeld 35% per jaar. Niet door op een hype te surfen, maar door jarenlang kennis op te bouwen, bouwers te begeleiden en te laten zien dat ecologische bouwmaterialen in de praktijk gewoon beter werken.

Groene Bouwmaterialen is onderdeel van de Bio Bouwgroep-investeringscoöperatie, samen met zusterbedrijf Groene Bouwsystemen dat groothandels en de prefab-industrie bedient. De combinatie maakt Bio Bouwgroep tot een partij die ecologische bouwmaterialen echt op schaal kan wegzetten, van directe verkoop aan de verwerker, aannemer en prefab tot levering aan de grotere handelspartijen.

Wat staat er te gebeuren?

Beide partijen kondigen concrete vervolgstappen aan. Praktijkdagen voor aannemers en prefab-producenten staan op de planning, evenals uitgebreide technische documentatie voor architecten en een uitgebouwde voorraadpositie die snelle levering door heel Nederland mogelijk maakt. De focus ligt op de doelgroepen die nu nog standaard naar vezelcement of OSB grijpen en Magoxx simpelweg nog niet kennen, of het nog niet hebben overwogen als serieuze optie.

Voor de sector is dit meer dan een distributieakkoord. Het is een signaal dat de magnesiumoxide constructieplaat de fase van early adopters voorbij is. Er ligt een gecertificeerd, bewezen product klaar. Er is een distributienetwerk dat het breed beschikbaar maakt. En er zijn twee ondernemers die er hun naam, hun reputatie en hun bedrijf aan verbinden.