Droge kalkhennep: van akker tot bouwplaats

Historisch gezien werden hennepscheven, kalk, additieven en water afzonderlijk op de bouwplaats geleverd en ter plekke gemengd in een menger. Dit natte mengsel werd in een glijbekisting gestort en handmatig verdicht. Na het verwijderen van de bekisting moest de kalkhennep enkele maanden drogen voordat verdere afwerking mogelijk was.

Bruggen slaan tussen landbouw en bouw

Droge kalkhennep speelt een verbindende rol tussen de landbouw- en bouwsector, die beide onder druk staan. Voor de productie wordt geïnvesteerd in gespecialiseerde hennepverwerkingslijnen en wordt samengewerkt met Vlaamse en Noord-Brabantse boeren voor de teelt van hennep en stro. Dit zorgt voor een verantwoorde bron van grondstoffen voor isolatiemateriaal en versterkt de relatie tussen beide sectoren. Groene Bouwmaterialen werkt intensief samen met verschillende leveranciers van grondstoffen voor droge kalkhennep. Deze partners telen hennep in Nederland en Vlaanderen en verwerken die tot bouwmaterialen van kalkhennep. De samenwerking is buitengewoon complementair, omdat de distributiekracht van Groene Bouwmaterialen ervoor zorgt dat deze producten tegen scherpe transporttarieven breed beschikbaar worden op de Nederlandse markt. Vrachten rijden rechtstreeks van de bron naar de bestemming, terwijl kleinere leveringen in bigbags, pallets en pakken zo efficiënt mogelijk via het overslagpunt van Groene Bouwmaterialen worden gedistribueerd.

Innovatieve kalkhennepproducten

Droge kalkhennep is een voorgemengde, kant-en-klare vorm van kalkhennep die een efficiëntere plaatsing zonder droogtijd mogelijk maakt. Het isolatiemateriaal heeft het uiterlijk van droge, fijngehakte strootjes. Bij het plaatsen wordt gebruikgemaakt van een permanente bekisting. Het materiaal wordt achter dampopen plaatmateriaal gestort, waardoor het direct kan worden afgewerkt. Naast toepassingen voor wand-, vloer- en dakisolatie kan het ook worden gebruikt in prefab elementen. Droge kalkhennep is verkrijgbaar in losse zakken of in bigbags.

Lokale teelt en efficiënte productie

De leveranciers beschikken over eigen productielijnen, gespecialiseerd in het verwerken van hennep tot hoogwaardig isolatiemateriaal. Hennepvezels hebben veel waarde en worden geleverd aan de kleding- en auto-industrie. Van de scheven van de snelgroeiende hennepplant, waarin de meeste CO2 ligt opgeslagen, wordt de thermische en akoestische isolatie gemaakt. Dit resulteert in eenvoudige, maar hoogstaande biobased producten die bijdragen aan een gezondere leefomgeving. De producten bieden goede oplossingen in een groot aantal bouwconstructies, waarbij veel tijd en geld wordt bespaard. De focus op betaalbaarheid, comfort, gezondheid en efficiëntie maakt droge kalkhennep zeer aantrekkelijk. Bovendien is het niet duurder, aangezien de tijdwinst die in de bouw wordt geboekt een veel grotere financiële waarde vertegenwoordigt.

Toepassing met financiële voordelen

Droge kalkhennep maakt snelle installatie mogelijk en wordt steeds populairder binnen de bouwsector. Naast deze ontwikkeling speelt Bouwbedrijf Hazenberg met de TBI Klimaattrein een rol in het verantwoorder maken van de bouw, door het opkopen en verwerken van overproductie van Brabantse boeren. Gewassen zoals miscanthus, hennep, lisdodde, zonnekroon en sorghum worden gebruikt voor biobased isolatiematerialen, wat nieuwe kansen biedt voor boeren: niet stoppen, maar over een andere boeg verantwoord verder gaan. De overproductie van hennep wordt verwerkt in de projecten van Hazenberg, dat ernaar streeft om tegen 2027 volledig over te schakelen op biobased isolatiemateriaal. De verwachting is dat de biobased alternatieven op termijn goedkoper zullen zijn dan de traditionele producten.

Circulaire economie

Het succesverhaal van de pioniers in de biobased bouwsector is slechts het begin van een bredere beweging naar verantwoorde bouwpraktijken. De lokale productie en verwerking van hennep en andere biobased materialen zijn cruciaal voor de toekomst van de bouw, zowel economisch als ecologisch. Door het benutten van lokaal geproduceerde hennep worden niet alleen transportkosten en -emissies verminderd, maar worden ook regionale economieën versterkt. Boeren krijgen een stabiel inkomen door de teelt van hennep, terwijl bouwbedrijven profiteren van hoogwaardige, biobased isolatiematerialen.

Een belangrijk aspect van deze transitie is de focus op een circulaire economie. Door het gebruik van hernieuwbare grondstoffen zoals hennep, die tijdens hun groei CO2 opslaan, wordt de koolstofvoetafdruk van bouwprojecten aanzienlijk verminderd. Naast de CO2-besparing heeft biobased isolatiemateriaal ook een MKI-score die minstens de helft is van die van glas- of steenwol, wat betekent dat het op meerdere gebieden beter scoort. Bovendien draagt de teelt van vezelhennep bij aan de verbetering van bodemkwaliteit en biodiversiteit, wat op de langere termijn gunstig is voor de landbouwsector.

Uitdagingen en vooruitzichten

Hoewel de voordelen van biobased bouwmaterialen evident zijn, blijven er uitdagingen op het gebied van wet- en regelgeving en certificering die de grootschalige implementatie ervan belemmeren. De huidige regelgeving is vaak niet afgestemd op innovatieve, natuurlijke materialen. Dit vertraagt de goedkeuring en certificering van biobased isolatiematerialen, ondanks hun bewezen voordelen op het gebied van milieuprestatie en veiligheid.

De overheid speelt een cruciale rol in het faciliteren van de transitie naar biobased bouwen. Actieve ondersteuning door middel van passende wet- en regelgeving, evenals financiële stimulansen voor onderzoek en ontwikkeling, kan een aanzienlijke impact hebben. Het is essentieel dat beleidsmakers de unieke eigenschappen van biobased materialen erkennen en deze gelijkwaardig behandelen ten opzichte van traditionele bouwmaterialen.

Een toekomstbestendige bouwsector

De weg naar een toekomstbestendige bouwsector ligt binnen handbereik. Met de inspanningen van innovatieve bedrijven en de inzet van leveranciers van grondstoffen voor droge kalkhennep wordt een sterke basis gelegd voor een toekomst waarin biobased materialen de norm worden. Door het overwinnen van regelgevende hindernissen, het stimuleren van innovatie en het bevorderen van samenwerking kan de gezamenlijke bouwsector een significante bijdrage leveren aan de klimaatdoelstellingen en aan een gezondere leefomgeving.

Het succes van biobased bouwmaterialen hangt af van onze collectieve inzet en visie. Het is aan beleidsmakers, industrieën en consumenten om deze transitie te ondersteunen en te versnellen. Door te kiezen voor biobased, hernieuwbare materialen bouwen we niet alleen aan stevige en comfortabele huizen, maar ook aan een verantwoorde, welvarende toekomst voor iedereen.