Pro Clima in de praktijk: dampopen bouwen van monument tot tiny house

Luchtdicht bouwen, dampopen isoleren, wind- en waterdicht beschermen. Wie zich bezighoudt met biobased bouwen of zorgvuldige renovatie komt al snel uit bij de producten van ProClima. En terecht: ze vormen de stille kracht achter een comfortabel en gezond binnenklimaat, zonder concessies aan materiaalkeuze, detaillering of esthetiek.

Van een monumentaal landgoed tot een zelfvoorzienend tiny house: in de praktijk blijkt telkens weer hoe veelzijdig dit systeem van folies, tapes en kitten is. Niet als losse producten, maar als samenhangend geheel dat meebeweegt met natuurlijke bouwmaterialen en veranderende omstandigheden. Een overzicht van hoe ProClima werkt, werkt én blijft werken.

Luchtdicht en dampopen bouwen vormt bovendien een essentiële basis voor passief bouwen. In dit type gebouwen draait alles om het minimaliseren van energieverlies en het maximaal benutten van interne en zonnewarmte. Dat vraagt om een extreem goed gecontroleerde bouwschil, waarin luchtdichting, vochtbeheersing en dampopenheid perfect samenwerken. Precies op dat snijvlak bewijzen de systemen van ProClima al jaren hun waarde.

Dampremming aan de binnenzijde: ademend én beschermend

Een goed dampremmend membraam aan de binnenzijde voorkomt dat warme, vochtige binnenlucht in de constructie condenseert. Tegelijk moet diezelfde laag geen blokkade vormen wanneer de constructie wil drogen. Juist daar ligt het onderscheid van ProClima Intello en Intello Plus: vochtvariabele dampremmen die hun dampdoorlatendheid op moleculair niveau aanpassen aan de luchtvochtigheid.

Deze folies zijn de afgelopen tien jaar via Groene Bouwmaterialen ruimschoots toegepast in een inmiddels bijna ontelbaar aantal projecten. Zo vormt Intello Plus een betrouwbare binnenlaag in de dakconstructie van De Winthont in Etten-Leur. Ook in diverse tiny houses, onder andere van Marcella, Tiny Works en van Tom Penninx van V&S Authentiek Bouwen, beschermt Intello de biobased isolatie, zonder het natuurlijk vochtregulerend vermogen van de biobased constructie te verstoren.

Zelfs in het Herenhuis in Den Haag liet ontwerper Boris van der Staak Intello bewust meespelen in de detaillering van de dagkanten. Juist bij renovatie, waar bestaande bouw en nieuwe lagen samenkomen, is het essentieel te kunnen vertrouwen op een dampremmend systeem dat niet star is, maar reageert op het binnenklimaat.

Wind- en waterdicht aan de buitenzijde: dampopen bouwen met vertrouwen

Aan de buitenzijde draait alles om bescherming: regen, wind en sneeuw moeten buiten blijven, terwijl vocht uit de constructie ongehinderd naar buiten kan. ProClima ontwikkelde hiervoor hoogwaardige dampopen folies zoals Solitex Mento, Mento 3000, Fronta WA en Fronta Quattro.

Op Landgoed Bleijendijk werd het dak voorzien van Solitex Mento als robuuste buffer onder de nieuwe pannendekking. Bij het biobased rieten dak van Michiel en Aline viel de keuze op Mento 3000, gecombineerd met houtvezelisolatie en ESB-platen. Ook bij De Winthont werd het volledige dak wind- en waterdicht afgewerkt met behoud van dampopenheid.

In gevels zien we veelvuldig Fronta WA terug, onder meer bij Tiny Works en het tiny house van V&S Authentiek Bouwen. En bij van land naar pand Ad Raaijmakers, die zijn eigen hennep-oogst verwerkte tot Exie Kalkhennep-isolatiemateriaal, bood Fronta Quattro een betrouwbare buitenlaag die de biobased structuur beschermt tegen weersinvloeden zonder het droogvermogen te beperken.

Luchtdichting: de kleinste kier maakt het grootste verschil

Waar lucht ongecontroleerd ontsnapt, gaat energie verloren en raakt het vochttransport ontregeld. Luchtdicht bouwen is daarom geen detail, maar een fundamenteel onderdeel van elk goed doordacht bouwsysteem. Met Tescon Vana, Tescon Invis en Orcon Classic biedt ProClima oplossingen voor duurzame luchtdichting van naden, aansluitingen en doorvoeringen.

In vrijwel alle genoemde projecten werd de Tescon Vana tape toegepast, van tiny houses tot monumentale panden. Boris van der Staak gebruikte het om kozijnen zorgvuldig aan te sluiten op de isolatielaag; bij Tiny Works, Marcella en V&S Authentiek Bouwen werden alle naden systematisch luchtdicht afgewerkt. Voor aansluitingen op de ruwbouw wordt vaak Orcon Classic ingezet, zoals bij het rieten dak van de leemstenen villa van Michiel en Aline. En waar afwerking en zichtwerk samenkomen, zoals bij Ad Raaijmakers, bood Tescon Invis uitkomst door zijn vrijwel onzichtbare karakter.

Binnen Passief Bouwen is luchtdichting geen optimalisatie, maar een harde randvoorwaarde. Ongecontroleerde luchtstromen ondermijnen niet alleen het energieconcept, maar verstoren ook het vochtgedrag van biobased isolatiematerialen. De consistente inzet van Tescon-tapes en Orcon-aansluitingen maakt het mogelijk om ook met natuurlijke materialen te voldoen aan de luchtdichtheidseisen die bij passieve bouw horen, zonder het dampopen karakter van de constructie op te offeren.

Een systeem dat meebeweegt met natuurlijke bouwmaterialen

Biobased bouwen vraagt om meer dan goede isolatiewaarden. Materialen als houtvezel, kalkhennep, schapenwol en riet bufferen vocht, slaan warmte tijdelijk op en reageren op seizoenen. Dat vraagt om een bouwschil die dit gedrag ondersteunt in plaats van tegenwerkt.

In alle projecten werd bewust gekozen voor natuurlijke isolatiematerialen:
– Gutex houtvezel bij Marcella, Tiny Works, De Winthont en bij Michiel en Aline
– Kalkhennep (CaNaDry) bij Ad Raaijmakers
– Schapenwol bij V&S Authentiek Bouwen

De combinatie van deze materialen met vochtvariabele dampremmen, dampopen buitenfolies en betrouwbare luchtdichting maakt ProClima tot een logische partner in biobased bouwen. Niet als add-on, maar als integraal onderdeel van het bouwfysische concept.

De rol van Groene Bouwmaterialen

In al deze projecten fungeerde Groene Bouwmaterialen niet alleen als leverancier, maar als meedenkende schakel tussen ontwerp, materiaalkeuze en uitvoering. Door kennis van zowel biobased isolatiematerialen en in samenwerking met de Bouwfysica afdeling van ProClima helpen we aannemers, ontwerpers en zelfbouwers bij het maken van consistente systeem keuzes en bij de juiste toepassing in de praktijk.

Die rol is essentieel: dampopen en luchtdicht bouwen werkt alleen als alle lagen op elkaar zijn afgestemd. Juist daar maken ervaring, detailkennis en praktijkvoorbeelden het verschil.

Eén systeem, eindeloos variabel toepasbaar

Of het nu gaat om het isoleren van een rieten dak, het bouwen van een tiny house of het isoleren van een monumentaal landgoed: dezelfde principes en producten keren telkens terug, telkens in een andere context.

Dat is de kracht van het ProClima-systeem. Met een beperkt aantal doordachte componenten bouw je luchtdicht, dampopen en waterdicht tegelijk. Zonder complexiteit, mét materialen die hun waarde in de praktijk ruimschoots hebben bewezen.