Biobased modulebouw | Stavenisse
Een veranda om buiten te zitten én om de zomerzon buiten te houden. Het is een van de kenmerken van dertien nieuwe houten woningen in Stavenisse. Voor woningcorporatie Stadlander bouwt Tala hier twee rijen eengezinswoningen, opgebouwd uit zes prefab CLT-modules per woning. Het is meteen een primeur voor de gemeente Tholen: dit is het eerste woningbouwproject binnen de gemeente waarbij CLT als bouwmateriaal wordt toegepast. Maar liefst 81% van de gebruikte materialen is biobased of gerecycled. Die lijn wordt doorgezet met houtvezelisolatie van Gutex, droogbouw vloerverwarming van WEM en een zorgvuldig uitgewerkte luchtdichting met Pro Clima.
Projectgegevens
Project: Poststraat, Stavenisse
Opdrachtgever: Woningcorporatie Stadlander
Uitvoering: Tala
Een houten huis met ruimte voor het gezin
De dertien woningen maken deel uit van Poststraat Fase 2, een nieuwe groene wijk op voormalige landbouwgrond. In totaal komen hier 32 nieuwe woningen. Tala bouwt hiervan zes middenhuurwoningen en zeven sociale huurwoningen.
Met 94 m² gebruiksoppervlak zijn het volwaardige eengezinswoningen. Beneden is ruimte voor een woonkamer met open keuken. Op de verdieping bevinden zich drie slaapkamers, een badkamer en een apart toilet.
Aan de buitenzijde valt vooral de veranda op. Het dak loopt in hetzelfde materiaal en dezelfde kleur door over deze buitenruimte. Zo ontstaat niet alleen een beschutte plek om buiten te zitten. De veranda houdt in de zomer ook een deel van de directe zon tegen en helpt daarmee oververhitting van de woning te beperken. Tegen de veranda kunnen bovendien planten omhoog groeien.
Zes CLT-modules vormen één woning
Iedere woning bestaat uit zes modules met een hoofddraagconstructie van kruislaaghout (CLT). De modules worden over de breedte achter elkaar geplaatst. Zo ontstaat een woning met een beukmaat van 4,9 meter.
De houten constructie is in de fabriek geïsoleerd met houtvezelisolatie van Gutex. Aan de buitenzijde krijgen de woningen een onderhoudsvriendelijke gevel van fraké. In totaal bestaat 81% van de gebruikte materialen uit biobased en gerecyclede materialen.
Ook de CO₂-opslag daarvan is berekend. Over het complete project wordt volgens Tala netto 264 ton CO₂ vastgelegd. Ter vergelijking: bij een conventionele bouwwijze zou volgens dezelfde berekening 650 ton CO₂ worden uitgestoten.
Droogbouw vloerverwarming van WEM
Bij een woning die grotendeels uit hout en andere biobased materialen bestaat, past een vloer die volgens hetzelfde principe wordt opgebouwd. Daarom wordt gebruikgemaakt van het droogbouw vloerverwarmingssysteem van WEM.
In plaats van verwarmingsbuizen in een dikke natte dekvloer te leggen, werkt WEM met voorgevormde houtvezelplaten. Hierin worden de leidingen aangebracht. Warmtegeleidende lamellen helpen vervolgens om de warmte gelijkmatig over het vloeroppervlak te verdelen. Het WEM vloerverwarmingssysteem is modulair, biobased, circulair en demontabel.
Voor prefab CLT-bouw heeft zo'n droge vloeropbouw duidelijke voordelen. Er wordt geen extra bouwvocht ingebracht, de constructie blijft relatief licht en er hoeft niet te worden gewacht tot een natte dekvloer is uitgehard. De vloer kan daardoor goed worden meegenomen in het productieproces van de modules.
Daarnaast reageert het systeem door de lichte opbouw relatief snel op de warmtevraag. Dat past goed bij de energiezuinige woningen in Stavenisse, die gasloos worden gebouwd en zijn voorzien van een warmtepomp en zonnepanelen.
Luchtdicht bouwen met Pro Clima
Zes afzonderlijke modules moeten op locatie uiteindelijk samen één goed geïsoleerde en luchtdichte woning vormen. Dat maakt een goede detaillering van alle aansluitingen belangrijk. Niet alleen rondom ramen, deuren en doorvoeren, maar juist ook op de plekken waar verschillende bouwdelen bij elkaar komen.
Voor de luchtdichting worden een aantal verschillende producten van Pro Clima toegepast. Groene Bouwmaterialen heeft Tala uitgebreid begeleid bij het goed uitwerken en uitvoeren van deze luchtdichting. Daar is veel tijd in gestoken. Want goede materialen alleen zijn niet genoeg: de details moeten kloppen en vervolgens in de fabriek steeds zorgvuldig worden uitgevoerd.
Juist bij seriematige productie heeft dat voordelen. Een goed ontwikkeld detail kan bij iedere volgende module op dezelfde manier worden gemaakt. Die aandacht voor luchtdicht bouwen is terug te zien in de zeer hoge qv10-waarden die Tala sindsdien met deze bouwwijze weet te behalen. Zo blijft ongewenste luchtstroming door kieren en naden beperkt en kan de goed geïsoleerde gebouwschil optimaal functioneren.
Voor 90% gebouwd voordat de woning arriveert
De woningen worden voor maar liefst 90% in de fabriek gebouwd. Daar worden de zes modules per woning vergaand afgewerkt, inclusief keuken, badkamer en gevel. Slechts zo'n 10% van het werk vindt nog plaats op de bouwlocatie.
Binnen een week werden alle modules geplaatst en werd meteen duidelijk wat deze manier van bouwen in de praktijk betekent. Meerdere woningen kunnen op één dag worden geplaatst. Daarna worden de modules aangesloten en de laatste aansluitingen afgewerkt. Zo blijft niet alleen de bouwtijd op locatie kort, maar ook de overlast voor omwonenden beperkt.
Van CLT en Gutex houtvezelisolatie tot de droge WEM vloer en zorgvuldig uitgewerkte Pro Clima luchtdichting: bijna de hele woning ontstaat onder gecontroleerde omstandigheden in de fabriek. In Stavenisse komen die onderdelen vervolgens in hoog tempo samen tot een complete houten woonwijk.